{"id":3892,"date":"2025-03-10T14:37:00","date_gmt":"2025-03-10T13:37:00","guid":{"rendered":"https:\/\/cusstawiski.pl\/?page_id=3892"},"modified":"2025-03-10T14:37:00","modified_gmt":"2025-03-10T13:37:00","slug":"samookaleczenia-jak-pomoc","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/cusstawiski.pl\/?page_id=3892","title":{"rendered":"Samookaleczenia \u2013 jak pom\u00f3c?"},"content":{"rendered":"<h1 style=\"text-align: center;\"><strong>Samookaleczenia \u2013 jak pom\u00f3c?<\/strong><\/h1>\n<p><em>Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><em>jaka jest rola rodzic\u00f3w i opiekun\u00f3w w procesie leczenia?<\/em><\/li>\n<li><em>kto jeszcze mo\u017ce pom\u00f3c?<\/em><\/li>\n<li><em>gdzie m\u0142odzi ludzie mog\u0105 szuka\u0107 pomocy z problemem samookaleczania si\u0119 ?<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #002c5b;\"><strong>Samookaleczenia \u2013 jak pom\u00f3c? <\/strong><\/span><\/p>\n<p><em>Samookaleczenia w\u015br\u00f3d&nbsp;m\u0142odych ludzi stanowi\u0105 coraz wi\u0119kszy problem.&nbsp;Rodzice&nbsp;czuj\u0105 si\u0119 bezradni, s\u0105 zszokowani, odczuwaj\u0105&nbsp;wstyd i bezradno\u015b\u0107. Najcz\u0119\u015bciej okazuje si\u0119, \u017ce brakuje im&nbsp;wiedzy na temat samookalecze\u0144&nbsp;i nie wiedz\u0105,&nbsp;jak pom\u00f3c. Chc\u0105 zrozumie\u0107, a przede wszystkim&nbsp;znale\u017a\u0107 rozwi\u0105zanie problemu.<\/em>&nbsp;<\/p>\n<p>Istnieje niewiele bada\u0144 wskazuj\u0105cych na najskuteczniejsze interwencje w przypadku samookalecze\u0144. Przegl\u0105d randomizowanych, kontrolowanych bada\u0144 dotycz\u0105cych interwencji dla nastolatk\u00f3w w kryzysie psychicznym, ze sk\u0142onno\u015bciami samob\u00f3jczymi wykaza\u0142, \u017ce skupienie si\u0119 na interakcjach rodzinnych, wsparcie ze strony rodzic\u00f3w i os\u00f3b spoza rodziny, intensywne leczenie na wczesnym etapie wyst\u0105pienia problemu i odpowiednia d\u0142ugo\u015b\u0107 tego leczenia by\u0142y wa\u017cnymi czynnikami zmniejszaj\u0105cymi ryzyko wyst\u0105pienia pr\u00f3b samob\u00f3jczych i samookalecze\u0144.&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #002c5b;\"><strong>Kontekst samookaleczania&nbsp;si\u0119<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Poniewa\u017c osoby, kt\u00f3re wyrz\u0105dzaj\u0105 sobie krzywd\u0119 poprzez samookaleczenia cz\u0119sto ukrywaj\u0105 to, co robi\u0105, w obawie przed pogorszeniem swojej i tak trudnej sytuacji. Wstydz\u0105 si\u0119, czasem s\u0105 przestraszone, martwi\u0105 si\u0119, jak to przyjmie rodzina, dlatego zamykaj\u0105 si\u0119 w sobie, ukrywaj\u0105 blizny, rezygnuj\u0105 z kontakt\u00f3w towarzyskich. Samookaleczanie bardzo destrukcyjnie wp\u0142ywa na relacje.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0142odym ludziom trudno jest otwarcie komunikowa\u0107 swoje uczucia, a szczeg\u00f3lnie w sytuacji ogromnego napi\u0119cia. Powodem mo\u017ce by\u0107 s\u0142aba komunikacja w rodzinie, odczuwanie wstydu lub&nbsp;obwinianie siebie. Rozmowa z rodzicem lub bliskim krewnym o bolesnych sprawach&nbsp;mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 zbyt trudna. Niekt\u00f3re dzieci wol\u0105 porozmawia\u0107 z przyjacielem lub osob\u0105 doros\u0142\u0105, kt\u00f3rej ufaj\u0105, np. pedagogiem szkolnym, lekarzem, psychologiem.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>Istnieje tak\u017ce wiele infolinii pomocowych lub platform internetowych, kt\u00f3re s\u0105 \u0142atwo dost\u0119pne dla m\u0142odych ludzi i mog\u0105 stanowi\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o pomocy i wsparcia w trudnych chwilach. M\u0142odzi ludzie mog\u0105 uzyska\u0107 podpowiedzi&nbsp;lub&nbsp;wsparcie w rozwi\u0105zaniu swoich problem\u00f3w, czytaj\u0105c tematyczne ksi\u0105\u017cki czy czasopisma. Jest to inny rodzaj pomocy ni\u017c ta oferowana przez rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy mog\u0105 mie\u0107 sw\u00f3j w\u0142asny, specyficzny spos\u00f3b reagowania, uznawany przez m\u0142odych ludzi za nieprzydatny.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>Czasem m\u0142odzi ludzie maj\u0105 prze\u015bwiadczenie, \u017ce rodzice im nie pomog\u0105, nie b\u0119d\u0105 w stanie poradzi\u0107 sobie z przekazywanymi przez dziecko problemami. To postrzeganie mo\u017ce wynika\u0107 z wcze\u015bniejszych do\u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re nie maj\u0105 \u017cadnego znaczenia dla obecnej sytuacji. Zdarza si\u0119, \u017ce rodzic mo\u017ce mie\u0107 w\u0142asne problemy psychiczne, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 ukrywane lub mo\u017ce sobie radzi\u0107 w destrukcyjny spos\u00f3b. W tej sytuacji m\u0142oda osoba b\u0119dzie stara\u0142a si\u0119 chroni\u0107 rodzica przed dodatkowym ci\u0119\u017carem pr\u00f3b poradzenia sobie z dzieckiem, kt\u00f3re ma du\u017ce problemy emocjonalne, ukrywaj\u0105c sw\u00f3j problem, a nawet zaprzeczaj\u0105c, \u017ce maj\u0105 jakiekolwiek problemy.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #002c5b;\"><strong>Reakcja rodzic\u00f3w<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Wielu rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy dowiaduj\u0105 si\u0119, \u017ce ich dziecko si\u0119 okalecza, jest zszokowanych i przestraszonych. Pr\u00f3buj\u0105 pom\u00f3c swojemu dziecku samodzielnie lub szukaj\u0105 pomocy u psycholog\u00f3w, psychoterapeut\u00f3w&nbsp;i&nbsp;lekarzy psychiatr\u00f3w. Spos\u00f3b, w jaki ka\u017cda rodzina reaguje na problem, b\u0119dzie mia\u0142 wp\u0142yw na to, jak szybko m\u0142oda osoba dojdzie do siebie i poradzi sobie ze skutkami autoagresywnych&nbsp;zachowa\u0144.&nbsp;<\/p>\n<p>Ponadto,&nbsp;du\u017co b\u0119dzie zale\u017ce\u0107 od odporno\u015bci i kultury radzenia sobie z trudno\u015bciami w rodzinie. Istotne b\u0119dzie, jak na przyk\u0142ad radzono sobie z wcze\u015bniejszymi problemami.&nbsp;Czy by\u0142y one ukrywane i \u201ezamiatane pod dywan\u201d? Czy ka\u017cdy ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 swobodnego wyra\u017cania emocji czy s\u0105 t\u0142umione przed wybuchem? Czy rodzina jest \u201euwik\u0142ana\u201d w jakie\u015b destrukcyjne zachowania i relacje?&nbsp;Czy wszyscy jej cz\u0142onkowie maj\u0105 wystarczaj\u0105c\u0105 przestrze\u0144 dla siebie? Jaka jest jako\u015b\u0107 relacji, czy mog\u0105 sobie wzajemnie ufa\u0107, czy raczej orbituj\u0105 w przestrzeni \u2013 zachowuj\u0105 si\u0119 jak samodzielne jednostki, prawie si\u0119 nie komunikuj\u0105.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>Pierwsz\u0105 reakcj\u0105 rodzic\u00f3w\/opiekun\u00f3w mo\u017ce by\u0107 usuni\u0119cie wszystkich rzeczy, kt\u00f3re mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 do wyrz\u0105dzenia sobie krzywdy. Czasem podejmuj\u0105 dyrektywne dzia\u0142ania, s\u0105 stanowczy w szukaniu pomocy (np. pilna wizyta u lekarza rodzinnego), wywieraj\u0105 presj\u0119 na osobie, kt\u00f3ra si\u0119&nbsp;samookalecza, aby porozmawia\u0142a ze specjalist\u0105. Samookaleczenie to przede wszystkim strategia radzenia sobie. Do czasu zbadania przyczyn samookaleczenia odebranie osobie, kt\u00f3ra zachowuje si\u0119 autoagresywnie, zdolno\u015bci do radzenia sobie mo\u017ce by\u0107 bardzo szkodliwe.&nbsp;&nbsp;Z pewno\u015bci\u0105 przes\u0142uchiwanie m\u0142odej osoby lub krytykowanie&nbsp;jej czy obwinianie&nbsp;tylko&nbsp;pogorszy sytuacj\u0119,&nbsp;obni\u017cy jej samoocen\u0119.&nbsp;<\/p>\n<p>Z drugiej strony rodzice, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 otwarcie m\u00f3wi\u0107 o uczuciach i pozytywnych sposobach radzenia sobie z nimi lub kt\u00f3rzy zwracaj\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na nastr\u00f3j m\u0142odego cz\u0142owieka&nbsp;i&nbsp;kt\u00f3rzy stosuj\u0105 m\u0105dre strategie rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, mog\u0105 zmniejszy\u0107 prawdopodobie\u0144stwo samookaleczenia.&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #002c5b;\"><strong>Rola rodzic\u00f3w i opiekun\u00f3w&nbsp;w procesie leczenia<\/strong><\/span><\/p>\n<p>W leczeniu m\u0142odych os\u00f3b, kt\u00f3re stosuj\u0105 akty autoagresji, wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa wsparcie&nbsp;rodzic\u00f3w i innych bliskich. Pomaga w zdrowieniu.&nbsp;Jednym z najskuteczniejszych sposob\u00f3w pomocy i wspierania ich, to delikatne przekazywanie wskaz\u00f3wek dotycz\u0105cych radzenia sobie i rozproszenia, aby upora\u0107 si\u0119 z pragnieniem&nbsp;samookaleczenia lub my\u015blami samob\u00f3jczymi.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0142odzi ludzie maj\u0105 tendencj\u0119 do unikania formalnych procedur i system\u00f3w, dlatego projekty lokalne z wolontariuszami i r\u00f3wie\u015bnikami, z kt\u00f3rymi mog\u0105 si\u0119 uto\u017csami\u0107, s\u0105 bardziej skuteczne&nbsp;ni\u017c formalna pomoc.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>Warto dowiedzie\u0107 si\u0119,&nbsp;co i kogo m\u0142odzi ludzie postrzegaj\u0105 jako pomocnych, zamiast pr\u00f3bowa\u0107 ich zmusi\u0107 do udania si\u0119 do pedagoga czy psychologa szkolnego lub innego specjalisty. \u015awiadomo\u015b\u0107, \u017ce wspieraj\u0105ca osoba b\u0119dzie przy naszym dziecku, mo\u017ce by\u0107 prawdziwym pocieszeniem. To prosta koncepcja, ale mo\u017ce mie\u0107 najwi\u0119kszy wp\u0142yw na m\u0142odego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry odczuwa niezno\u015bny b\u00f3l psychiczny. Cz\u0119sto wystarczy by\u0107 przy nich&nbsp;\u2013&nbsp;przynajmniej&nbsp;na&nbsp;pocz\u0105tek.&nbsp;<\/p>\n<p>A najwa\u017cniejszym zadaniem dla zaanga\u017cowanego profesjonalisty jest wspieranie rodzica\/opiekuna. To ich wzmacnia i przywraca im pewno\u015b\u0107 siebie w radzeniu sobie z bardzo trudnymi sytuacjami i zarz\u0105dzaniu nimi. To z kolei b\u0119dzie mia\u0142o pozytywny wp\u0142yw na&nbsp;m\u0142odego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zmaga si\u0119 z b\u00f3lem psychicznym.&nbsp;Bezwarunkowe pozytywne wsparcie pomo\u017ce&nbsp;dziecku, za\u015b zadaniem profesjonalisty jest pom\u00f3c doros\u0142ym&nbsp;w&nbsp;zrozumieniu, \u017ce ich pomoc w&nbsp;procesie zdrowienia dziecka nie wymaga nadzwyczajnych dzia\u0142a\u0144.&nbsp;W rzeczywisto\u015bci bycie obecnym, dost\u0119pnym i spokojnym pomo\u017ce m\u0142odej osobie znacznie bardziej ni\u017c natr\u0119tne pytania, nadopieku\u0144czo\u015b\u0107 czy nadmierne kontrolowanie.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>Spos\u00f3b, w jaki reaguj\u0105 opiekunowie dziecka, mo\u017ce utrudnia\u0107 lub&nbsp;warunkowa\u0107&nbsp;uczenie si\u0119, do\u015bwiadczanie i&nbsp;budowanie&nbsp;odporno\u015bci oraz wgl\u0105du w&nbsp;siebie u&nbsp;m\u0142odego cz\u0142owieka.&nbsp;To tak\u017ce b\u0119dzie mia\u0142o wp\u0142yw na rozw\u00f3j&nbsp;rodzic\u00f3w\/opiekun\u00f3w, kt\u00f3rzy zdob\u0119d\u0105&nbsp;nowe umiej\u0119tno\u015bci osobiste i wiedz\u0119, kt\u00f3re pos\u0142u\u017c\u0105&nbsp;ochronie&nbsp;przed przysz\u0142ymi&nbsp;aktami autoagresji.&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #002c5b;\"><strong>Jak przyjaciele i krewni mog\u0105 pom\u00f3c?<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Poradzenie sobie z problemem&nbsp;samookaleczania&nbsp;mo\u017ce by\u0107 bardzo trudne, zar\u00f3wno dla m\u0142odego cz\u0142owieka, jak i jego rodzic\u00f3w. Zmaganie si\u0119 ze&nbsp;z\u0142o\u015bci\u0105, poczucie&nbsp;winy, \u017calu i bezradno\u015bci&nbsp;wyczerpuje emocjonalnie. Dlatego warto zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 o profesjonalna pomoc, ale tak\u017ce poszuka\u0107 wsparcia w\u015br\u00f3d przyjaci\u00f3\u0142 i dalszej rodziny.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>Rodzice\/opiekunowie nie musz\u0105 si\u0119 skupia\u0107 tylko na samookaleczeniach. Wa\u017cne, \u017ceby docenili i zrozumieli, jak ci\u0119\u017cko jest podj\u0105\u0107 pierwszy krok. Mog\u0105 zacz\u0105\u0107 od delikatnego zach\u0119cenia&nbsp;m\u0142odych ludzi&nbsp;do zbadania swoich uczu\u0107 i porozmawiania&nbsp;z kim\u015b o tym, dlaczego&nbsp;si\u0119&nbsp;samookaleczaj\u0105.&nbsp;Szczera rozmowa b\u0119dzie bardzo pomocna, tylko obie strony musz\u0105 by\u0107 na ni\u0105 gotowe. Wa\u017cne, \u017ceby&nbsp;rodzic\/opiekun by\u0142 szczery w swoich uczuciach, nie panikowa\u0142, nie obwinia\u0142 si\u0119. Pozytywne wsparcie pomo\u017ce m\u0142odemu cz\u0142owiekowi poczu\u0107 si\u0119 akceptowanym&nbsp;i otoczonym opiek\u0105.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>Warto tak\u017ce u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce zmiany nie nast\u0105pi\u0105 szybko. Nie jest prawd\u0105, \u017ce osoba mo\u017ce przesta\u0107 si\u0119 samookalecza\u0107, je\u015bli tylko postanowi, \u017ce ju\u017c tego nie b\u0119dzie robi\u0107. Proces leczenia mo\u017ce by\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142y i opr\u00f3cz farmakologii, b\u0119dzie potrzebna psychoterapia. To bardziej przypomina maraton ni\u017c sprint, dlatego wa\u017cne jest, by rodzina mia\u0142a sie\u0107 wsparcia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Samookaleczenia \u2013 jak pom\u00f3c? Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119: jaka jest rola rodzic\u00f3w i opiekun\u00f3w w procesie leczenia? kto jeszcze mo\u017ce pom\u00f3c? gdzie m\u0142odzi ludzie&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-3892","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cusstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3892","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cusstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cusstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cusstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cusstawiski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3892"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cusstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3892\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3894,"href":"https:\/\/cusstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3892\/revisions\/3894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cusstawiski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}